19-07-2025
zmień rozmiar tekstu
A+ A-
Komórki mięśniowe mają własne zegary okołodobowe, a ich zakłócenie, na przykład przez pracę zmianową, może mieć głęboki wpływ na proces starzenia się.
Na King's College London wykazano, że komórki mięśniowe mają wewnętrzny mechanizm odmierzania czasu, który reguluje wymianę białek, wpływając na wzrost i funkcjonowanie mięśni. W nocy zegar mięśniowy aktywuje rozkład uszkodzonych białek, regenerując , gdy ciało odpoczywa.
Zakłócenie tego wewnętrznego zegara mięśniowego wiązało się z osłabieniem mięśni wraz z wiekiem, znanym jako sarkopenia. Oznacza to, że zaburzenia rytmów okołodobowych, jak w przypadku , mogą przyspieszać proces .
Naukowcy wykorzystali w badaniu rybki danio pręgowany, gatunek często stosowany w badaniach biologicznych. Danio pręgowany ma do 70 proc. genów wspólnych z człowiekiem, łatwo jest go modyfikować w laboratorium, a jego przezroczyste ciało pozwala na łatwą obserwację mięśni pod mikroskopem.
- Aby zbadać wpływ zaburzeń rytmu okołodobowego na komórki mięśniowe, zaburzyliśmy funkcję zegara mięśniowego u danio pręgowanego poprzez nadekspresję wadliwego białka zegarowego. Następnie monitorowaliśmy rybki przez dwa lata, porównując je ze zdrowymi rybkami kontrolnymi - wyjaśnia Jeffrey Kelu, autor badań.
- Podczas gdy w młodszym wieku (sześć miesięcy i rok) nie obserwowaliśmy istotnych różnic w wielkości mięśni, rybki bez funkcjonalnego zegara mięśniowego wykazywały wyraźne oznaki przedwczesnego starzenia się po dwóch latach. Były krótsze, ważyły mniej, pływały rzadziej i wolniej. Są to oznaki sarkopenii i ogólnego spadku sprawności ruchowej, które opisuje się również u pracowników zmianowych - wskazuje Kelu.
Aby zrozumieć mechanizm leżący u podstaw tego zjawiska, badacze przyjrzeli się wymianie białek, procesowi niezbędnemu do utrzymania masy mięśniowej, który często jest zaburzony w procesie starzenia. Okazało się, że podczas nocnego odpoczynku zegar mięśniowy reguluje degradację uszkodzonych białek mięśniowych, które gromadzą się w ciągu dnia w wyniku ich użycia.
Ten „nocny recykling" jest kluczowy dla zachowania sprawności mięśni. Nagromadzenie wadliwych białek może zatem prowadzić do przyspieszonego zaniku mięśni obserwowanego u starszych rybek z dysfunkcyjnym zegarem mięśniowym oraz u pracowników zmianowych.
- W Wielkiej Brytanii około czterech milionów pracowników zmianowych odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu funkcjonowania firm i służb ratunkowych przez całą dobę. Nasze badanie dostarcza kolejnych dowodów na to, że zakłócenie rytmów okołodobowych wpływa negatywnie na wiele aspektów zdrowia. Zrozumienie, w jaki sposób zakłócenia tych rytmów przyczyniają się do sarkopenii, jest kluczowe dla opracowania strategii poprawy zdrowia i dobrostanu pracowników zmianowych - zauważa Kelu.
- Nasze wyniki wskazują na możliwość wykorzystania biologii rytmów okołodobowych do opracowania terapii mających na celu zapobieganie zanikowi mięśni u osób pracujących zmianowo. Obecnie trwają przedkliniczne badania nad lekami modulującymi konkretne białka zegarowe. To toruje drogę do przyszłych terapii, które mogą poprawić proces starzenia się u pracowników zmianowych - mówi Kelu.
Na podstawie: